Alanya to bez wątpienia jeden z najchętniej wybieranych wakacyjnych kurortów w basenie Morza Śródziemnego. Imponujące skaliste wzgórze z potężną seldżucką twierdzą, kolejka gondolowa Teleferik, słynna na cały świat Plaża Kleopatry oraz orzeźwiająca górska dolina Dimçay tworzą idealne połączenie błogiego plażowania ze zwiedzaniem i rozrywką.
Fenomen Alanyi: Gdzie śródziemnomorski szyk spotyka historię sułtanów
Położona na południowym wybrzeżu Turcji Alanya od dziesięcioleci przyciąga podróżników unikalnym mikroklimatem i krajobrazem. Charakterystyczny, wysoki na 250 metrów cypel skalny wbija się głęboko w turkusowe wody Morza Śródziemnego, dzieląc wybrzeże na dwie malownicze zatoki. To właśnie tutaj wiekowe fortyfikacje osmańskie i seldżuckie tworzą tło dla tętniącej życiem promenady, luksusowych kurortów i szerokich plaż.
Wzgórze zamkowe przez wieki – Historia Alanyi w pigułce
Starożytność (II w. p.n.e.)
Baza piratów cylicyjskich (Korakesion)
Niedostępne skaliste wzgórze stanowiło ufortyfikowaną przystań dla groźnych piratów łupiących statki handlowe we wschodnim basenie Morza Śródziemnego, dopóki rzymski wódz Pompejusz nie rozgromił ich floty w bitwie pod Korakesion w 67 r. p.n.e.
I w. p.n.e.
Królewski dar dla Kleopatry
Rzymski triumwir Marek Antoniusz podarował tutejsze wybrzeże egipskiej królowej Kleopatrze. Zbocza gór Taurus dostarczały cennego drewna cedrowego do budowy jej floty wojennej, a sama władczyni według legend zażywała kąpieli na złocistej plaży pod zamkiem.
1221 r. n.e.
Złoty wiek Seldżuków i sułtan Alâeddin Keykubad
Seldżucki sułtan Rumu zdobył miasto, nadał mu nazwę Alâiye (od swojego imienia) i uczynił zimową stolicą imperium. Wzniósł monumentalne mury obronne z 83 wieżami, Czerwoną Wieżę oraz pierwszą sułtańską stocznię wojenną nad Morzem Śródziemnym.
1935 r.
Wizyta Atatürka i narodziny nazwy Alanya
Twórca Republiki Turcji, Mustafa Kemal Atatürk, odwiedził miasto parowcem. W wyniku drobnej literówki w oficjalnym telegramie zapisał nazwę jako „Alanya”, co mieszkańcy przyjęli z entuzjazmem i ustanowili oficjalną nazwą kurortu.
Czasy współczesne
Europejska stolica wypoczynku
Odkrycie leczniczych właściwości jaskini Damlataş w 1948 r. dało impuls do rozwoju turystyki zdrowotnej. Dziś Alanya to tętniący życiem kurort z kolejką Teleferik, międzynarodową mariną i setkami hoteli na każdą kieszeń.
Co zwiedzić w Alanyi? Najważniejsze zabytki i atrakcje
Miasto oferuje znacznie więcej niż tylko hotelowe baseny. Oto najważniejsze miejsca, które trzeba zobaczyć podczas pobytu:
Twierdza Alanya (Kale) i kolejka Teleferik
Średniowieczna twierdza wzniesiona w XIII wieku przez Seldżuków jest niekwestionowaną dominantą krajobrazową miasta. Otacza ją aż 6,5 kilometra potężnych, kamiennych murów z blankami, wijących się wzdłuż krawędzi klifów. Na samym szczycie znajduje się cytadela İç Kale z ruinami kościoła bizantyjskiego, cysternami oraz punktem widokowym na całą zatokę.
Najwygodniejszym i najbardziej spektakularnym sposobem dotarcia na wzgórze jest nowoczesna kolejka gondolowa Alanya Teleferik. Startuje tuż obok Plaży Kleopatry i wjeżdża na wysokość 160 m n.p.m. w rejon zamku Ehmedek, oferując zapierające dech w piersiach widoki na morze i panoramę kurortu.
Czerwona Wieża (Kızıl Kule) i stocznia Tersane
Zbudowana w 1226 roku ośmiokątna Czerwona Wieża to oficjalny symbol miasta, wznoszący się dumnie tuż przy wejściu do basenu portowego. Swoją nazwę zawdzięcza charakterystycznej czerwonej cegle użytej w jej górnych partiach. Wieża ma 33 metry wysokości, a w jej wnętrzu mieści się muzeum etnograficzne.
Z wieży prowadzi kamienna ścieżka wzdłuż brzegu morskiego prosto do Tersane – jedynej tak doskonale zachowanej seldżuckiej stoczni na świecie. Składa się z pięciu monumentalnych, sklepionych łukowo doków wbijających się w głąb morza, w których w średniowieczu budowano i naprawiano wojenne galery sułtana.
Jaskinia Damlataş i groty morskie piratów
U stóp zachodniego zbocza wzgórza zamkowego leży słynna Jaskinia Damlataş („Kapiący Kamień”), odkryta przypadkowo w 1948 r. podczas prac kamieniarskich przy budowie portu. Słynie z lasu stalaktytów i stalagmitów sprzed 15 tysięcy lat oraz unikalnego mikroklimatu (stała temperatura 22°C i 95% wilgotności), wspomagającego leczenie astmy i dróg oddechowych.
Z portu warto wybrać się na rejs statkiem wokół skalistego cypla. Tylko od strony wody można zobaczyć legendarne jaskinie morskie: Jaskinię Piratów (Korsanlar Mağarası), Jaskinię Zakochanych (Aşıklar Mağarası) z naskalnym przejściem oraz Jaskinię Fosforyzującą (Fosforlu Mağara), której dno lśni niezwykłym turkusem pod wpływem załamania światła słonecznego.
Dolina rzeki Dimçay – oaza chłodu w górach Taurus
Zaledwie kilkanaście kilometrów na wschód od centrum miasta wije się malownicza Dolina rzeki Dimçay. To ulubione miejsce ucieczki miejscowych i turystów przed południowym żarem Riwiery. Górska woda wypływająca z topniejących śniegów pasma Taurus ma rześkie 10–12°C nawet w środku lata.
Największą atrakcją są tu restauracje zbudowane bezpośrednio na rzece. Goście odpoczywają na tradycyjnych, zadaszonych drewnianych platformach (çardak) rozstawionych na wodzie, kąpiąc się i delektując pieczonym pstrągiem oraz szaszłykami jagnięcymi. Kilka kilometrów w górę rzeki znajduje się także imponująca jaskinia Dim Mağarası – jedna z największych jaskiń krasowych w Turcji.
Plaża Kleopatry czy Plaża Keykubat? Którą wybrać?
Wzgórze zamkowe naturalnie dzieli wybrzeże Alanyi na dwa zupełnie odmienne światy plażowe. Obie plaże posiadają odznaczenie Błękitnej Flagi, ale różnią się charakterem dna i atmosferą:
Plaża Kleopatry (Zachód)
Słynna & Malownicza
Najbardziej reprezentacyjna plaża Turcji, ciągnąca się na długości ponad 2 km u stóp zamkowych skał. Słynie ze złocistego piasku i krystalicznie czystej, turkusowej wody.
Podłoże: Złoty, grubszy piasek, który nie mąci wody.
Zejście do wody: Szybko opadające dno (głęboko już po 3–4 krokach).
Dla kogo: Dla pływaków, par, młodzieży i miłośników fal.
Atuty: Sąsiedztwo kolejki Teleferik, jaskini Damlataş i promenady.
Plaża Keykubat (Wschód)
Płytka & Spokojna
Rozciąga się od portu na wschód przez dzielnice Oba i Tosmur. Nazywana także Plażą Begonvil od bujnej roślinności rosnącej wzdłuż nadmorskich alejek.
Podłoże: Drobny piasek z miejscowymi fragmentami żwirku.
Zejście do wody: Bardzo płytkie i łagodne na długim dystansie.
Dla kogo: Idealna dla rodzin z małymi dziećmi i seniorów.
Atuty: Spokojniejsza woda, wspaniały widok na cały cypel zamkowy.
Fotograficzny Tip tucoo.pl: Najlepszy kadr na zachód słońca
Najpiękniejszą panoramę Alanyi uwiecznisz z tarasu widokowego Seyir Terası (z wielkim napisem „I LOVE ALANYA” na wzgórzu za miastem) lub z zachodnich murów zamku Ehmedek tuż obok górnej stacji kolejki Teleferik. Wieczorne słońce chowające się w morzu za Plażą Kleopatry tworzy spektakularną grę świateł na falach!
Jak zorganizować wizytę na Twierdzy Alanya? Instrukcja krok po kroku
Wzgórze zamkowe jest rozległe, dlatego warto zaplanować jego zwiedzanie tak, by uniknąć męczącego marszu pod górę w upale:
1
Kup bilet na kolejkę Teleferik na Plaży Kleopatry
Dolna stacja kolejki gondolowej znajduje się w parku miejskim tuż przy wejściu do Jaskini Damlataş. Wagoniki odjeżdżają co kilkadziesiąt sekund, a sama podróż na górę trwa około 5 minut, oferując widok na plażę z lotu ptaka.
2
Zwiedź zamek Ehmedek i zabytkową wioskę
Górna stacja kolejki dowozi do zamku Ehmedek. Stamtąd prowadzą drewniane pomosty spacerowe pośród zabytkowych, tradycyjnych domów osmańskich, starych meczetów (Süleymaniye Camii) oraz straganów z rękodziełem i jedwabnymi chustami.
3
Wejdź do cytadeli İç Kale na szczycie skały
Po krótkim spacerze pod górę dotrzesz do biletowanej cytadeli na samym wierzchołku cypla. Zobaczysz tam stanowiska armatnie, ruiny kaplicy i słynny punkt widokowy Adam Atacağı („Miejsce zrzucania ludzi”), z którym wiąże się dramatyczna antyczna legenda.
4
Zejdź pieszo lub zjedź autobusem nr 4
Wracając, możesz zjechać kolejką gondolową z powrotem na Plażę Kleopatry albo wsiąść w miejski autobus linii 4, który zjeżdża serpentynami bezpośrednio do portu i Czerwonej Wieży.
Gdzie się zatrzymać w Alanyi? Przegląd dzielnic
Wybór odpowiedniej dzielnicy determinuje charakter Twojego urlopu – od tętniącego nocnym życiem centrum po spokojne oazy hotelowe all-inclusive:
Dzielnica / Rejon
Charakterystyka i atmosfera
Plaża
Dla kogo polecana?
Centrum / Kleopatra
Serce kurortu, port, dyskoteki, bazary i kolejka Teleferik w zasięgu spaceru.
Złocista Plaża Kleopatry
Dla par, młodzieży, aktywnych turystów
Oba
Eleganckie, zielone przedmieście z kawiarniami, centrami handlowymi i promenadą.
Piaszczysto-żwirkowa, łagodne dno
Dla rodzin z dziećmi, spokojny wypoczynek
Tosmur
U ujścia rzeki Dimçay; chłodniejsza morska bryza i nowoczesne osiedla.
Szeroka, miejscami kamyczki
Dla osób szukających wytchnienia od upału
Kestel
Cicha, niska zabudowa apartamentowa z dala od hałasu wielkich dyskotek.
Piaszczysto-kamienista
Dla ceniących ciszę, długie spacery i relaks
Mahmutlar
Wieżowce, szerokie aleje, niższe ceny w hotelach i sklepach, 12 km od centrum.
Plaża ze skalnymi płytami w wodzie
Dla podróżujących budżetowo i na dłuższy pobyt
Jak dojechać do Alanyi? Lotnisko Gazipaşa vs Antalya
Większość turystów z Polski dociera do Alanyi samolotami czarterowymi lub rejsowymi. Kurort obsługują dwa międzynarodowe porty lotnicze:
Port lotniczy Gazipaşa-Alanya (GZP): Położony zaledwie 40 km na wschód od centrum kurortu. Transfer do hotelu trwa zaledwie 35–45 minut. Jeśli masz wybór w biurze podróży, zdecydowanie wybierz lotnisko w Gazipaşa.
Port lotniczy Antalya (AYT): Główny port czarterowy Riwiery Tureckiej, oddalony o około 125 km. Standardowy transfer autokarem trwa około 2,5 do 3 godzin. Tureccy kierowcy zwyczajowo robią po drodze 15-minutową przerwę na posiłek i toaletę przy przydrożnych zajazdach.
Komunikacja lokalna: Po samej Alanyi najłatwiej poruszać się dolmuszami – małymi miejskimi busami, które kursują wzdłuż wybrzeża co kilka minut. Zatrzymują się na machnięcie ręką, a opłatę uiszcza się gotówką u kierowcy.
Po zachodzie słońca Alanya zamienia się w tętniącą muzyką stolicę rozrywki. Wokół portu jachtowego i pod murami Czerwonej Wieży skupione są dziesiątki barów z muzyką na żywo, klubów nocnych oraz restauracji serwujących świeże ryby i owoce morza.
Wielką atrakcją Alanyi są stylizowane na pirackie galeony statki wycieczkowe. Za dnia organizują one rejsy kąpielowe wokół cypla z lunchem i pianą party na pokładzie, natomiast po zmroku wypływają na wieczorne imprezy klubowe z DJ-em i pokazami laserów na tle rozświetlonej twierdzy zamkowej.
Geografia i Orientacja w terenie
Alanya na mapie Turcji – Gdzie leżą najważniejsze punkty?
Poniższa mapa pomoże Ci zlokalizować cypel zamkowy, Plażę Kleopatry, stację kolejki Teleferik oraz port jachtowy:
REKLAMA
Najczęstsze pytania
Wakacje w Alanyi – Pytania i Odpowiedzi
Kiedy najlepiej jechać na wakacje do Alanyi?
Sezon turystyczny w Alanyi trwa od maja do końca listopada. Woda w Morzu Śródziemnym nagrzewa się tu najszybciej na całej Riwierze Tureckiej (w październiku ma jeszcze 24–26°C). Miłośnicy upałów i nocnego życia wybierają lipiec i sierpień, natomiast na zwiedzanie twierdzy i spacery idealne są maj, wrzesień oraz październik.
Jak daleko jest z lotniska w Antalyi do Alanyi i jak wygląda transfer?
Z lotniska w Antalyi (AYT) do Alanyi jest około 125–135 km. Transfer autokarowy trwa zazwyczaj od 2,5 do 3 godzin (z tradycyjnym kwadransem przerwy w przydrożnym zajeździe). Zdecydowanie bliżej położone jest mniejsze lotnisko Gazipaşa-Alanya (GZP), skąd dojazd trwa zaledwie 40 minut.
Czy Plaża Kleopatry jest płatna i jak wygląda jej podłoże?
Wstęp na Plażę Kleopatry jest całkowicie darmowy. Opłacie podlega jedynie wypożyczenie leżaków i parasoli w strefach barowych. Plaża pokryta jest czystym, grubszym piaskiem o złotej barwie, woda jest krystalicznie przezroczysta, ale dno opada dość szybko, co należy wziąć pod uwagę kąpiąc się z małymi dziećmi.
Jak wjechać na Twierdzę w Alanyi (Alanya Kalesi)?
Najwygodniejszym i najbardziej malowniczym sposobem jest wjazd nowoczesną kolejką linową Alanya Teleferik z dolnej stacji przy Plaży Kleopatry. Na wzgórze kursuje również miejski autobus linii 4 z portu, taksówki lub można wejść pieszo widokowymi schodami i serpentyną.
Czy warto odwiedzić Dolinę rzeki Dimçay?
Zdecydowanie tak! To unikalna atrakcja położona kilkanaście kilometrów za miastem. Tutejsze restauracje mają stoły i platformy do leżenia rozstawione bezpośrednio na rwącej, chłodnej rzece górskiej. Można tam smacznie zjeść pieczonego pstrąga, wykąpać się w lodowatej wodzie i odpocząć w cieniu drzew w upalne popołudnie.