Turcja (oficjalnie Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) to unikalny kraj
transkontynentalny, stanowiący pomost łączący Europę Południowo-Wschodnią z Azją Zachodnią
(Bliskim Wschodem). Aż 97% powierzchni kraju leży na Półwyspie Anatolijskim w
Azji, natomiast niewielki europejski skrawek (3% powierzchni, zwany Tracją
Wschodnią) graniczy bezpośrednio z Grecją i Bułgarią.
Porównanie geograficzne:
Turcja a Polska
Wielu turystów zadaje sobie pytanie, jak duża jest Turcja w zestawieniu z naszym krajem.
Odpowiedź zaskakuje skalą – Turcja jest gigantem geograficznym regionu
śródziemnomorskiego:
783 562 km²
Powierzchnia Turcji
312 696 km²
Powierzchnia Polski
2,5x większa
Stosunek wielkości
7 200 km
Linia brzegowa Turcji (PL: ~770 km)
Odległość w linii prostej z zachodnich krańców Tracji aż po wschodnią granicę z Iranem
wynosi niemal 1600 kilometrów, natomiast z północy na południe kraj
rozciąga się na szerokość około 550–600 km. Ta potężna rozciągłość sprawia, że Turcja leży w
kilku strefach klimatycznych równocześnie – podczas gdy w maju na Riwierze w Alanyi turyści
kąpią się w ciepłym morzu, na szczytach wschodniej Anatolii (np. wokół góry Ararat, 5137 m
n.p.m.) wciąż leży gruby śnieg.
Z kim graniczy Turcja? 8 państw sąsiadujących
Strategiczne położenie na styku cywilizacji sprawia, że Turcja posiada lądowe granice z aż
ośmioma państwami o łącznej długości ponad 2648 km:
Granice Europejskie (Północny Zachód)
- Grecja: 206 km granicy lądowej, biegnącej głównie wzdłuż rzeki
Marica (Meriç).
- Bułgaria: 240 km granicy przez pasmo górskie Strandża ku Morzu
Czarnemu.
Granice Kaukaskie (Północny Wschód)
- Gruzja: 252 km granicy (popularne przejście graniczne Sarp nad
Morzem Czarnym).
- Armenia: 268 km (granica pozostaje zamknięta politycznie od lat
90.).
- Azerbejdżan (Nachiczewan): Najkrótszy odcinek graniczny Turcji
– zaledwie 9 km wzdłuż rzeki Araks.
Granica Wschodnia
- Iran: 499 km górzystej granicy, wyznaczonej w dużej mierze
historycznym traktatem z Kasr-e Szirin z 1639 roku.
Granice Południowe (Bliski Wschód)
- Irak: 352 km trudnodostępnej, wysokogórskiej granicy w
południowo-wschodniej Anatolii.
- Syria: Najdłuższa granica lądowa Turcji licząca aż 822 km.
4 morza otaczające Turcję i strategiczne cieśniny
Niewiele państw na świecie może pochwalić się dostępem do czterech odmiennych akwenów
morskich. To morza definiują turystyczny i handlowy sukces Turcji:
- Morze Śródziemne (Akdeniz): Oblewa południowe wybrzeże. To tutaj
znajduje się słynna Riwiera Turecka. Woda jest tu najcieplejsza i najbardziej zasolona,
a słońce świeci przez ponad 300 dni w roku.
- Morze Egejskie (Ege Denizi): Zachodnia granica kraju z krystaliczną,
turkusową wodą, tysiącami malowniczych zatoczek i łagodniejszym, orzeźwiającym wiatrem
meltemi.
- Morze Czarne (Karadeniz): Północna granica kraju. Wybrzeże
chłodniejsze, wilgotne, z bujną zieloną roślinnością, słynące z rybołówstwa i plantacji
orzechów laskowych.
- Morze Marmara (Marmara Denizi): Wewnętrzne morze Turcji o powierzchni
ponad 11 tys. km². Łączy się z Morzem Czarnym przez cieśninę Bosfor w
Stambule oraz z Morzem Egejskim przez cieśninę Dardanele. Kontrola nad
tymi cieśninami daje Turcji strategiczną kontrolę nad całym ruchem morskim wpływającym
na Morze Czarne (zgodnie z Konwencją z Montreux z 1936 roku).
Podział administracyjny: 81 prowincji i kody rejestracyjne
Turcja dzieli się na 81 prowincji (iller), którymi zarządzają gubernatorzy
(vali). Prowincje noszą z reguły nazwy swoich stolic (np. prowincja Antalya, prowincja
Izmir).
Ciekawostka dla podróżników: Każda prowincja posiada przypisany oficjalny
numer administracyjny (od 01 do 81, ułożone pierwotnie w porządku alfabetycznym). Numery te
stanowią pierwsze dwie cyfry na tablicach rejestracyjnych tureckich
samochodów. Będąc na wakacjach, łatwo sprawdzisz, skąd pochodzi dany pojazd:
01 – Adana
06 – Ankara (stolica)
07 – Antalya (wszystkie auta, taksówki i autobusy na Riwierze)
34 – Stambuł (największa flota pojazdów w kraju)
35 – Izmir
48 – Muğla (obejmuje kurorty Bodrum, Marmaris i Fethiye)